Amsterdamse

likeurstokerijen

Likeur was eeuwenlang omgeven door geheimzinnigheid. Het destilleren heeft zijn oorsprong in de alchemie en de geneeskunst en werd vooral uitgeoefend door monniken en apothekers. Zij experimenteerden met complexe tincturen en elixers, vaak met toevoeging van soms lugubere ingrediënten. Alles om hun liqueurs een magische werking te verlenen die ook nog eens groot vertrouwen qua effect.
De vroege in Amsterdam gestookte likeuren golden destijds als een kostbaar luxeartikel dat gretig aftrek vond bij de welgestelde burgerij en ver buiten de landsgrenzen werd geëxporteerd. In de hoogtijdagen waren er tegen de 30 stokerijen actief. We bekijken de geschiedenis van zes stokerijen die tot vandaag bekend gebleven zijn.

Likeur

Hoe los je de woningnood op?

Filantropie of activisme?

In Engeland werd Octavia Hill de voortrekker van het bouwen van goede en goedkope arbeiderswoningen. Ze kreeg in Amsterdam navolging door goedwillende notabelen die in het laatste halfjaar van de 19e eeuw eveneens bouwblokken neerzetten met arbeiderswoningen. Zowel Hill als de Amsterdamse notabelen kregen te maken met veel te dure woningen voor de doelgroep.
De oplossing was een andere manier van denken: een goede woning en een acceptabel bestaan is niet afhankelijk van filantropie maar is een onvervreemdbaar recht. De SDAP streed in Den Haag en in Amsterdam voor het verlenen van subsidies voor de bouw van betaalbare arbeiderswoningen. Met een aantal wetten, zoals de Woningwet van 1901 konden saneringen afgedwongen worden. In Amsterdam leidde die wet tot de stichting van tientallen woningbouwverenigingen die met ruime subsidies betaalbare woonblokken bouwden. Zo ruim dat de liberalen en conservatieven schamperden dat er van gemeenschapsgeld arbeiderspaleizen gebouwd werden.

Hill vs. SDAP

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, de oplossing
Dankzij een andere foto uit dit album kwamen velen snel op de goede plek: Haarlemmerweg, waar de Admiraal de Ruijterweg schuin aftakt. In die tijd kwam ook de Sloterdijkermeerweg hier uit (tussen de twee huizen). Buiten beeld lag de brug over de trekvaart naar de Velserweg in het dorpje Sloterdijk. Het was dus eigenlijk een viersprong. Op deze plek stond ooit een tolhuis aan de Haarlemmerweg. Over de bijzondere villa links (Adm. De Ruijterweg 553) kon ik niks vinden. Rechts staat de hofstede Meer en Vaart aan de Sloterdijkermeerweg. Zo’n 30 jaar later zou deze weg en bebouwing verdwijnen voor de tuinstad Slotermeer. De naam van de hofstede leeft nog voort als een straat in Osdorp.

Hulp gevraagd week 37

De hitte is voorbij en eindelijk regent het af en toe. Goed voor de natuur, voor de boeren en voor iedereen die een tuin heeft. Wolkbreuken waardoor straten, pleinen en tunnels onderlopen hebben een onweerstaanbare aantrekkingskracht op stadsfotografen. En op de jeugd natuurlijk. Wie dergelijke foto’s zoekt, ziet opvallend vaak het Weteringcircuit voorbijkomen waar de trambestuurder in diepe poelen op zoek ging naar de wissel …

Weet u waar dit is?
Via deze link laat u het ons weten

Tijdens de twee jaar durende verbouwing van het stadhuis is in de Militiezaal boven het bushuis aan het Singel op woensdag 8 september de eerste gemeenteraadszitting. Daar wordt besloten een lening aan te gaan van ƒ15 miljoen.

Alle lantaarnpalen werden door een lantaarnopsteker bediend. Tot 1920. In 2020 berichtten wij over dat jaar 1920 en de plaatsing van schakelklokken in alle lantaarnpalen. Dat kon natuurlijk pas toen alle lantaarns van elektriciteit waren voorzien. Enkele mensen bleven in dienst om elke maand de tijden op deze schakelklokken te wijzigen.

1. Multiple choice

De juiste oplossing was 3-1-4-2

1. 100 jr. geleden schakelklokken

2. Hulp gevraagd Den Haag

3. Zoektocht Kgr743/Hgr580

4. 100 jr. geleden Markthallen

Eerste correcte melding: 11:29 uur

2. In detail...

Het detail van vorige week liet het hoekhuis Nieuwe Wagenstraat-Vinkenstraat zien. Dat, en alle huizen tot de Brouwersgracht, zijn voor de bouw van de remise voor de paardentrams van de AOM in 1892 of kort daarvoor gesloopt. Met de overname van de AOM-boedel in 1900 werd dit een remise voor de GTA. Toen de elektrische trams kwamen bleek dit soort remises ongeschikt en werd deze in de Nieuwe Wagenstraat in 1906 afgestoten.

Eerste melding: 09:05 uur

3. Zoektocht...

Hier vaart op 7 mei 1932 de M.S. La Fayette de haven van Amsterdam binnen. De kranten hebben aangekondigd dat dit het grootste schip is dat tot dan toe Amsterdam binnen zou lopen. Het schip beschikt over vier dieselmotoren (samen 18000 PK) die elk een eigen schroef aandrijven. L.o.a. 186,84m, breed 23,47m. Inhoud 25.178 BRT. Snelheid 18kn. De La Fayette bevond zich op een trip langs Europese havens als generale repetitie voor de eigenlijke maiden trip naar New York die op 19 mei zou volgen. De CGT nummerde de opvolgende La Fayettes niet maar maakte de naam vrij door de voorganger van naam te laten veranderen, in dit geval Mexique. Dat was een stoomschip uit 1915 met twee schoorstenen. BRT 14.800t (onderste afb.).

Eerste melding: 09:11 uur

La Fayette II

Multiple choice

1.
In 2022 beschreef de redactie een 17e-eeuwse muziekherberg. Hoe heette die?

1. Huys te Sinnelust
2. Musiko
3. D’Os inde Bruyloft
4. Nicolaes de Gijselaer

2.
In 2017 verhaalden wij over grote problemen voor particuliere scheepswerven in Amsterdam door het Twaalfjarig Bestand (1609-1621). Op welk kunstmatig eiland stonden die scheepswerven?  

1. Wittenburg
2. Uilenburg
3. Marken
4. Rapenburg

3.
In 2016 hadden we het over een architect uit de Amsterdamse School die een blok huizen kon bouwen op een perceel waar PW al een school had neergezet. De architect heeft de school op spectaculaire wijze in zijn ontwerp verwerkt. In welke straat stond die school?

1. P.L.Takstraat
2. Oostzaanstraat
3. Euterpestraat
4. Hembrugstraat

4.
In 2015 berichtten wij over coöperatieve woningbouw op de Herengracht. Een der kopers kon het niet laten om wat extra versiering te laten aanbrengen. Een aartsengel staat met speer en overwonnen dier op een console aan de muur. Die console is een dierenkop. Van welk dier? 

1. Olifant
2. Draak
3. Nijlpaard
4. Neushoorn

Zonder foto's, gewoon een quiz om uw kennis van de stad te testen.
Alle vragen zijn in de loop van de laatste 12 jaren al eens in dit weekblad beantwoord maar of u dat onthouden hebt? Wij genereerden de vragen alleen uit de jaren die we voor u bewaard hebben.
Vier vragen leveren vier cijfers op. Rijg ze in de goede volgorde aan elkaar (op deze manier: 1-2-3-4) en geef dat door via onderstaande knop.
Het staat u natuurlijk vrij om alle antwoorden middels andere bronnen op te zoeken. Er zit altijd minimaal één vraag tussen waar zelfs ChatGPT of Gemini geen raad mee weten. Als u er echt niet uitkomt maar de rest wel weet, kunt u een vraagteken gebruiken. Drie goede antwoorden levert een vermelding op in de desbetreffende opsomming.

mijn oplossing

2. In detail...

We willen nog steeds de beeldbank-link van de foto, niet de omschrijving!

mijn oplossing

3. Zoektocht...

We kwamen weer een meerling halsgevels tegen. Op de foto staan er meer, maar de drie in het midden van de foto zijn nog steeds volkomen gelijk. De raampartijen en de ingangspartijen laten zien dat het er oorspronkelijk zeker vier waren.

1. Wat zijn de adressen van de drie middelste halsgevels?

mijn oplossing