Week 32 - 2026, de week van Gijsbreght


Czaar Peter in Mokum e.o.

Czaar Peter de Grote verbleef in 1697 vier maanden in Amsterdam, vastbesloten om hier het vak van scheepstimmerman te leren. Daarna werkte hij thuis aan de opbouw van een vloot en gecharmeerd van de grachtengordel in Amsterdam probeerde hij van Sint Petersbrug ook zo'n mooie stad te maken. Ook verrijkte hij het Russisch met 3000 Nederlandse woorden. Wij bleven achter met een mooi verhaal en Zaandam met een kater. In dat gekoesterde huisje aan de Krimp woonde hij slechts enkele weken en werd daar gek van het nieuwsgierige volk dat er dag en nacht voor de deur hing. Hij vluchtte naar Amsterdam.


Raadplaat week 29
de oplossing

Herengracht 423, woning van notaris Jacob Vriesendorp met in  de  deuropening de dienstbode én de hond van de notaris. De notaris woonde hier van 1900 tot 1935 en huurde het huis van de Sint Willebrordus Stichting die het huis nr. 425 ook in eigendom had. Jacob Vriesendorp was en bleef ongetrouwd.
De gangen links en rechts van buurhuis nr.425 horen bij de voormalige schuilkerk De Crijtbergh. De rechter, de Katersteeg, was de officiële ingang van de schuilkerk. Ze waren op de foto al afgesloten en zijn dat ook nu nog.

Goede antwoorden kwamen van Adrie de K., Arjen L., Jos M., Robert R., Anthony K., Marike M. Peter W,. Kees D., Anneke H., Kees L., Hans van E. en Han Mannaert.

Nieuwe raadplaat
week 32

Een bekend gebouw?

  1. Waar staat het?
  2. Hoe heet het?
  3. Voor wie of wat is het gebouwd?

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, de oplossing
Wie de hele serie bekeek, zag het al snel: Palmgracht. Op deze foto staat de porder op de trap van nummer 59. Ik vond geen krant- of tijdschriftartikel met deze foto’s, dus blijkbaar vond geen enkele redactie dit nog de moeite waard om te publiceren. In de jaren 30 waren er in de stad nog 3 porders actief, na de oorlog geen enkele meer. In Leeuwarden was er tot 1947 nog één werkzaam; mogelijk de laatste porder van Nederland. Het pand bestaat nog en is mooi gerestaureerd.

Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Peter Waagen, Kees Dalmeijer, Kees Leseman, Marike Muller,

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, week 32
Deze foto uit 1917 toont een handel in tweedehands kleding. Nederland bleef weliswaar neutraal in de Eerste Wereldoorlog, maar door de oorlogshandelingen was er schaarste aan eten en goederen, dus ook kleren. Het distributiesysteem met bonnen voorkwam niet dat er soms voedselrellen uitbraken en dat men pakhuizen plunderde. Bekend is het Aardappeloproer van 1917. Dergelijke opstanden drukte de autoriteiten vaak hardhandig de kop in, waarbij ook het leger werd ingezet die met scherp schoot.  

Weet u waar dit is?
laat u het ons weten

Joost Jansz Bilhamer, genaamd Beeldsnijder (1521-1590)

Vaak zijn oude links in dit weekblad in de loop der tijd ongeldig geworden, en soms ook is dat spijtig. Hierbij een nieuwe link naar de kaart van Noord-Holland van 1575. De kaart staat op de site van het Noord-Hollands Archief. Er kan bijna eindeloos op ingezoomd worden.
Heruitgave van de houtsnede die Beeldsnijder in 1575 maakte in Spaanse opdracht. Kaartbeeld grotendeels als eerste uitgave, oorspronkelijk uitgegeven in 6 bladen. Hij werkte van 1560 tot 1581 in Amsterdam, o.a. als architect van de toren van de Oude Kerk.

Joost Jansz. Bilhamer (ca. 1521 – 8 november 1590), ook wel Joost Janszoon Beeldsnijder genoemd, was een van de meest veelzijdige Amsterdamse ambachtslieden en kunstenaars uit de zestiende eeuw. Hij combineerde vakgebieden die we nu los van elkaar zien: beeldhouwkunst, cartografie, waterbouwkunde en architectuur.
Zijn bijnamen verwijzen rechtstreeks naar zijn ambacht: Beeldsnijder naar zijn werk als hout- en steenbeeldhouwer, en Bilhamer naar de bijlhamer waarmee steenhouwers de steen bewerken.
                              Bron: Wikipedia

Op woensdag 4 augustus 1926 komen weer eens twee buitenlandse oorlogsschepen op bezoek. Dit keer de Italiaanse pantserkruisers Pisa (foto) en Ferrucio. In de loop van de week krijgen de officieren namens het gemeentebestuur een maaltijd aangeboden in Huize Couturier. De schepen vertrekken weer op 14 augustus.

fotoquiz week 31-2026 - oplossingen

1. Multiple choice

De juiste oplossing was 4-1-4-4

Eerste melding: 09:26 uur

De corpulente Gilles van den Bempden wordt door twee knechten vanuit zijn rijtuig het stadhuis binnengedragen. Op eigen benen staan was geen optie meer. Maar dat was toch niet het juiste antwoord.

Goede oplossingen kwamen van Kees Huyser, Anthony Kolder, Anneke Huijser, Peter Waagen, Kees Dalmeijer, Ria Scharn, Otto Meyer, Marike Muller,
Drie goed: Adrie de Koning, Arjen Lobach, Robert Raat, Jos Mol,

2. In detail...

Goed gezien! Mistige plaatjes zoek je bij Bernard Eilers.

Eerste melding: 09:07 uur

Goede oplossingen kwamen van Kees Dalmeijer, Ria Scharn, Peter Waagen, Anneke Huijser, Anthony Kolder, Arjen Lobach, Kees Huyser, Marike Muller, Robert Raat, Otto Meyer, Kees Leseman, Jos Mol,



Afb: Rijksmuseum BK-2011-39

3. Zoektocht...

Op de foto staat de grote zaal van het pand van de Ontvang- en Betaalkas, rond 1900 een der grootste kassiers in Amsterdam. Het stond in de Nieuwe Doelenstraat 22-23. Waarschijnlijk bij de verbouwing van 1906 i.o.v. de O&B werd de zaal ontmanteld en verdween het behangsel naar het Stedelijk Museum dat tot 1976 nog stijlkamers had, maar waar het behangsel van Jurriaan Andriessen al snel in een kist in het depot belandde. Dat werd niet de juiste plek gevonden en het werd overgebracht naar het Amsterdam Museum. Dat heeft het in langdurig gebruik aan het Rijksmuseum gegeven, omdat die begin 21e eeuw weer meer stijlkamers wilde inrichten.

Eerste melding: 09:16 uur

Goede oplossingen kwamen van Peter Waagen, Anneke Huijser, Kees Dalmeijer, Anthony Kolder, Arjen Lobach, Kees Huyser, Ria Scharn, Robert Raat, Marike Muller, Luc Sunter, Kees Leseman,

fotoquiz week 32-2026 - nieuwe opgaven

Multiple choice

1.
In 2015 lieten we Fouquet-prenten zien waarop mensen aan de rand van een gracht met iets bezig waren. Op één ervan stond in de achtergrond de poort van het Spinhuis in de Spinhuissteeg. Wat was de persoon in de voorgrond aan ’t doen?

  1. Het metselwerk van een bolwerk repareren
  2. Dienstmeid die de was spoelt in de gracht
  3. De wallekant repareren
  4. Onderhoud aan een stadslantaarn verrichten of een reparatie uitvoeren

2.
In 2016 berichtten we over een hotemetoot die per sé de nieuwe (handbediende) stoplichten op het Leidseplein wilde bedienen. Het werd een puinhoop! Wie was die hotemetoot?

  1. Burgemeester De Vlugt van Amsterdam
  2. Prins Bernard
  3. Minister Van Buuren van Waterstaat
  4. Koning Leopold III van België

3.
In de rubriek ‘Deze week honderd jaar geleden’ was ooit sprake van het landelijk verbod om wittebrood te bakken. Waarom was dat?

  1. Het daarvoor benodigde graan was al verkocht aan Duitsland
  2. Minister-president Cort van der Linden hield alleen van volkorenbrood
  3. Minister Posthumus vond bruinbrood gezonder
  4. In bruinbrood kon je rogge en rijstemeel verwerken

4.
Er is een straat in Amsterdam waar de verhuurder/eigenaar uniforme wasdroogrekken aan de gevel monteerde. Welke straat?

  1. Droogbak
  2. Tweede Weteringdwarsstraat
  3. Kartuizerstraat
  4. Lutmastraat

Zonder foto's, gewoon een quiz om uw kennis van de stad te testen.
Alle vragen zijn in de loop van de laatste 12 jaren al eens in dit weekblad beantwoord maar of u dat onthouden hebt? Wij genereerden de vragen alleen uit de jaren die we voor u bewaard hebben.
Vier vragen leveren vier cijfers op. Rijg ze in de goede volgorde aan elkaar (op deze manier: 1-2-3-4) en geef dat door via onderstaande knop.
Het staat u natuurlijk vrij om alle antwoorden middels andere bronnen op te zoeken. Er zit altijd minimaal één vraag tussen waar zelfs ChatGPT of Gemini geen raad mee weten. Als u er echt niet uitkomt maar de rest wel weet, kunt u een vraagteken gebruiken. Drie goede antwoorden levert een vermelding op in de desbetreffende opsomming.

2. In detail...

We willen nog steeds de beeldbank-link van de foto, niet de omschrijving!

3. Zoektocht...

Weer een foto van een virtuele wandeling. We moesten zoeken naar een paar pandjes zonder opzichtige reclames maar nu is het weer erg moeilijk geworden. Houvast heeft u misschien aan de hoge huisnummers. Omdat dit een moeilijke is, vragen we alleen de straatnaam en geen huisnummer.

  1. In welke straat staan deze panden?
  2. Als u de straatnaam juist heeft, welke firma drijft zijn winkel in het nauwelijks zichtbare huis helemaal rechts?

Amazing Amsterdam-filmbeelden uit 1967. Wederom een schitterende reportage van Engelse of Amerikaanse makelij, die maar in één woord te vangen is: Amazing oftewel Verbazingwekkend. De buitenlanders hebben werkelijk een goed oog voor echte schoonheid.