Week 12 - 2026, de week van Johan Rieke


Het Amsterdam van Johan Rieke

De eerste gasfabrieken

De 19de eeuw was een tijd van grote veranderingen. In vele opzichten veranderde het leven totaal. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van verwarming en verlichting bijvoorbeeld, gaven de stad een ander aanzien, maar na verloop van tijd werden die nieuwe, vaak vervuilende, industrieën uit de binnenstad geweerd en meer naar de buitenrand verplaatst, ook omdat de ontwikkelingen zo snel gingen dat er ruimtegebrek ontstond. J.M.A. Rieke hield die ontwikkelingen bij en legde vast wat er ging verdwijnen en gebouwd werd.

In 2020 verscheen in week 48 een column van Baas over Lammetje Zondag. Dat was een kort, ietwat geromantiseerd verslag van het leven van de bekendste/beruchtste criminele dame van Amsterdam rond de voorlaatste eeuwwisseling. Er is heel wat meer bekend over haar, dat door het Huygens Instituut gepubliceerd is.

Klik de foto voor maximum resolutie


Hulp gevraagd, de oplossing

Dit leverde verrassend veel verschillende oplossingen op, waarvan vier de juiste locatie wisten. Op de achtergrond zien we onmiskenbaar de Westertoren. Dan wordt het lastig, want de voorgrond is intussen veranderd en foto’s van rond de eeuwwisseling zijn er bijna niet. Slechts één schilderij biedt uitkomst, Wouter van Troostwijk’s “Het Raampoortje” uit 1809. Deze poort is in 1844 afgebroken, maar de achtergrond lijkt sterk op Wijsmullers achtergrond. Wijsmuller stond ook op het Raampad (nu Nassaukade) en keek richting Bloemgracht. Op de voorgrond ligt de Bullebaksluis (de enige echte, brug 160) en links daarvan ophaalbrug 118. Deze brug werd in 1884 vervangen door een vaste brug, zodat het schilderij dus voor die tijd is gemaakt. De weg links loopt naar de brug (nu 165), die de Raampoort verbond met de overkant van de Singelgracht. Links buiten beeld stond op bolwerk Rijkeroord molen De Bloem, die de gracht zijn naam gaf. Het bolwerk werd later het Tweede Marnixplantsoen. Zoals u ziet bestond de Marnixstraat nog niet. Een groepje panden aan de Lijnbaansgracht lijkt alle veranderingen overleefd te hebben: 102, 103 (nu Marnixstraat 291, 293) en 108 (nu Westerkade 25).

Goede oplossingen kwamen van: Arjen Lobach, Ria Scharn, Hans van Efferen, Willem van Meerland

Klik de foto voor maximum resolutie

Hulp gevraagd, de nieuwe

Krokussen, ze zijn er weer volop. Eerste of juist late sneeuw, ijzel op een grachtenbrug, een wolkbreuk die straten blank zet, een vroege lentedag in het park … persfotografen maken er graag foto’s van. Ook de eerste krokussen zijn een dankbaar motief. Veel plantsoenen en rotondes in Amsterdam veranderen in de lente in een zee van veelkleurige krokussen. Sneeuwklokjes verschijnen al veel eerder, maar krokussen associëren we met lente.

Weet u waar dit is?
laat u het ons weten

Op maandag 15 maart 1926 wordt in Amsterdam een maximum snelheid van 30 km/u ingevoerd voor alle voertuigen. De gemeente Amsterdam heeft die bevoegdheid volgens artikel 165 van de Algemene Politie verordening (APV). B&W heeft eerst een enquête gehouden onder betrokkenen om de juiste snelheid vast te stellen. Dat is dus 30 km/u geworden.
Voorzichtigheidshalve stelt men dat in straten waar eerder al een lagere maximum snelheid ingevoerd was, deze van kracht blijft.

Op woensdag 17 maart 1926 benoemt de Columbia University van New York Willem Mengelberg tot doctor h.c.

De Generale Synode der Gereformeerde kerk in Nederland besluit op woensdag 17 maart 1926 ds Geelkerken af te zetten en alle kerkeraadsleden, die meegewerkt hebben aan het niet-uitvoeren van de eerder opgelegde schorsing, uit hun ambt te zetten.

fotoquiz week 11-2026 - oplossingen

1. Stef...

Dit tafereel zag Stef op de Groenburgwal. De brugleuning hoort bij de Staalmeesterbrug #227.

Eerste melding: 09:11 uur

Goede oplossingen kwamen van Kees Dalmeijer, Peter Waagen, Ria Scharn, Arjen Lobach, Mike Man, Jos Mol, Willem van Meerland,

2. In detail...

Met de mededeling dat we weer eens in Amsterdam-Noord zochten, vonden velen de Buiksloterweg vlakbij de pontfuik van de Tolhuispont.

Eerste melding: 09:06 uur

Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Anneke Huijser, Adrie de Koning, Marike Muller, Mike Man, Otto Meyer, Jos Mol, Hans van Efferen, Ria Scharn, Kees Leseman, Willem van Meerland,



3. Zoektocht

Ook deze foto maakte het u niet moeilijk, gesteld dat u ooit het West-Indisch Huis op de Haarlemmerstraat bezocht. Op de binnenplaats staat een fontein met de beeltenis van Pieter Stuyvesant, gouverneur van Nieuw-Amsterdam, met zijn ene houten been. Het is tegenwoordig een gewilde trouwlocatie en deze jolige bruid gooit haar boeket tussen haar publiek. Ziet u daar een in aanmerking komende aanstaande bruid tussen? En wat te denken van de houding van de bruidegom? Wij zien 'm denken...

De foto was van Doriann Kransberg

Eerste melding: 09:07 uur

Goede oplossingen kwamen van Arjen Lobach, Kees Huyser, Anthony Kolder, Kees Dalmeijer, Anneke Huijser, Marike Muller, Ria Scharn, Adrie de Koning, Jos Mol, Mike Man, Peter Waagen, Otto Meyer, Robert Raat, Hans van Efferen, Kees Leseman, Willem van Meerland,

fotoquiz week 12-2026 - nieuwe opgaven

Nieuwe rubriek PopUp

Speciaal voor de mensen die de wekelijkse quiz te makkelijk vinden. Foto en vragen worden ververst als de vorige goed geraden is. Bekijk elke dag de nieuwe...

1. Stef...

Stef fotografeert Amsterdam
We weten het niet zeker maar het lijkt erop dat Stef het ons vertrouwde gebied binnen de Singelgracht heeft verlaten. Maar... hij blijft in Amsterdam.

  1. Hoe heet 't hier?

© Stef Coronel; bezoek zijn blog

2. In detail...

Weer terug in de stad viel deze scene op. Water en bruggen...

  1. Welk water ziet u in de voorgrond?
  2. Wij zien twee ophaalbruggen achter elkaar. Over welk water ligt de meest rechtse?
  3. En over welk water de linkse?

3. Zoektocht...

De Westertoren krijgt u cadeau van ons.

  1. Welke straat kijken we in?
  2. Waar rijdt de tram?

In 17e-eeuws Amsterdam werd een kakofonie aan talen gesproken, maar wie goed luisterde, hoorde opvallend vaak Duits. Niet zo gek, want de Duitsers vormden de grootste groep migranten. Ze sjouwden stenen op bouwplaatsen, preekten in hun eigen kerken en bakten het brood dat de Amsterdammers aten. Maar hoe kwamen ze hier en wat lieten ze achter?

Nieuwe rubriek Pop Up voor diegenen die de quiz te makkelijk vinden.